Logo de-faam.nl


De Pottekaai ca. 1890, gegraven in 1582, gedempt in 1909. Op de Pottekade (de tegenwoordige Wilhelminastraat) staan twee kerken: de Nieuwe Kerk (1861-1953). Rechts daarvan de R-K Jacobus Kerk (1805-1939). Uiterst rechts enkele huizen aan de Steenenbeer (Foto: Collectie Gemeentearchief Vlissingen)
De Pottekaai ca. 1890, gegraven in 1582, gedempt in 1909. Op de Pottekade (de tegenwoordige Wilhelminastraat) staan twee kerken: de Nieuwe Kerk (1861-1953). Rechts daarvan de R-K Jacobus Kerk (1805-1939). Uiterst rechts enkele huizen aan de Steenenbeer (Foto: Collectie Gemeentearchief Vlissingen) (Archief Vlissingen)

De Pottenkaai: stinkpoel van de stad

Het blijft toch een mooi plaatje van een verdwenen stukje Vlissingen. De Pottenkade of Pottenkaai, gegraven in 1582. Een oude haven met daaraan historische panden en twee robuuste kerkgebouwen, een Hervormde en een Rooms-Katholieke, grenzend aan het Dokje van Perry.

door Gerard van der Hoeven

VLISSINGEN - Toch had dit historisch stukje Vlissingen ook een keerzijde. Doordat het als afvalbak en open riool werd gebruikt stonk het in de hele omgeving. Eind 19de eeuw werd al gesproken over demping van de Vlissingse kaden. Een ingezonden briefschrijver schreef: 'Is 't zomer en heel mooi weer. En warm in de lucht én laag water. Is u dan wel eens in Vlissingen geweest? Hebt u dan wel op- en ingesnoven dien benauwenden, van zwavel-waterstof-verzadigden, baccillen-teelenden damp, die uit onze kaden opsteeg, de straten doorwalmde en, zonder ontzag voor angstig gesloten deuren en vensters, de huizen binnensloop?' (Middelburgsche Crt. 23/10/1899). Bovendien hadden overstromingen in Vlissingen het water uit de havens en kades geteisterd. In oktober 1899 kwam het gemeentebestuur al met een voorstel 'voor demping en aanleg rioleering der Pottenkade, dat het leven der inwoners veraangenaamd zou worden. Niet alleen zal de stank der Pottenkade weggenomen worden, ook de stank van Bellamy-, Bier- en Kaaskade zal tengevolge door eene demping der Pottenkade en mogelijk veranderde wijze van spuiing, zoo niet geheel verdwijnen, dan toch tot een minimum teruggebracht worden. Demping der Pottenkade is derhalve het middel om den stank der kaden uit de gemeente te bannen' (Vliss.Crt. 04/10/1899).

Na de demping zou op die plaats een fraai plantsoen worden aangelegd in plaats van een 'stinkpoel'. In 1910 waren de overbodig geworden havens en kades, maar ook mooie blikvangers in de stad, gedempt. In maart 1909 was men begonnen met de Kaaskade (de tegenwoordige Spuistraat) en Bellamykade (nu het Bellamypark) en daarna werd de zandzuiger met zijn materiaal naar het Marinedok overgebracht om vandaar ook de Pottekaai vol te spuiten. Met de demping hiervan was een bedrag gemoeid van 31.394 gulden. Dat werd door B en W opgevangen door verkoop van grond aan de Staat die op de Steenen Beer een nieuw post- en telegraafkantoor stichtte. In de gemeenteraadsvergadering in april 1909 werd de nieuwe naamgeving voor straten rondom de voormalige Pottekade bekendgemaakt. De Pottenkade werd Wilhelminastraat, de Rommelkade werd Emmastraat en de Hooikade (aan de overzijde van de Pottenkaai) werd de Hendrikstraat. De demping van de Bier- en Pottenkade en de opruiming van de daar bestaande bruggen kostte de 67-jarige brugwachter zijn baan. 'Tengevolge van de demping

en de opruiming van den bruggen aldaar, zijn de diensten van den brugwachter H. Gerrebrands niet meer nodig' (Vliss.Crt. 14/08/1909). Hij had twaalf jaar zijn arbeid verricht tegen een loon van drie gulden per week. Omdat de beambte geen pensioen had afgesloten besloot de gemeenteraad om hem eervol ontslag te verlenen en hem jaarlijks een financiële gratificatie te verlenen.

Reageer als eerste