Logo de-faam.nl


De heer den Hollander in zijn kleurige tuin. FOTO: THEO RIETVELD
De heer den Hollander in zijn kleurige tuin. FOTO: THEO RIETVELD (Foto: )

Den Hollander: meer dan een tuinman

MIDDELBURG - Mijn vraag naar afbeeldingen van de ijsfabriek heeft verschillende reacties opgeleverd. Kees Schout stuurde twee luchtfoto's met daarop de ijsfabriek. Ook reageerde Bob Nagtegaal, die als Joods kind in de ijsfabriek ondergedoken zat. Daarover later meer. De heer Den Hollander kon zich de ijskar nog goed herinneren. Maar wie heeft een foto van de gevel of het interieur van de Coöperatieve IJsfabriek aan de Loskade in Middelburg? Dan horen we graag van u per e-mail of telefoon.

De 90-jarige Den Hollander uit Middelburg raakt niet uitgepraat als ik hem opzoek in zijn huis in Dauwendaele. Samen met zijn vrouw woont hij nog zelfstandig. Alleen de tuin goed bijhouden lukt niet meer. Aan de eetkamertafel wijst hij naar buiten en vertelt over de bloemen, planten en een vijver die de tuin ooit sierden. Er is veel steen gekomen en geraniums en fuchsia's staan in talloze potten bij elkaar.

"Toen ik één jaar was kwam ik met mijn broer en ouders vanuit Klundert in Middelburg wonen. Eerst op een bovenwoning aan de Dam Noordzijde en niet lang daarna verhuisden we naar de Nieuwe Oostersestraat. Mijn vader werkte bij de Koninklijke Maatschappij de Schelde. Ik herinner me nog dat ik op de lagere school in de Herenstraat zat en dat ik onderweg de ijskar van de Loskade ijsstaven zag uitladen bij slagerij Weemaes in de Lange Noordstraat. Met van die pikhouwelen trok de man zo'n lange staaf uit het onderstel van de wagen, legde hem op het stuk leer op zijn schouder en liep naar de kelder van de slagerij. Af en toe viel er wel eens een stuk ijs vanaf. Wij mochten dat pakken en zo hadden we ons eigen ijsje.

Na de lagere school kon ik aan het begin van de Tweede Wereldoorlog als 13-jarige bij de kwekerij van Riemens komen werken, Jo was de vader van fotograaf Wim Riemens en de opa van Ruden Riemens. Ik ben niet lang gebleven en heb in de oorlog voor de arbeidsinzet moeten werken; bijvoorbeeld watergangen graven in het waterwingebied Oranjezon. Eind 1944 heb ik ook nog zandzakken gevuld om de polder bij Arnemuiden droog te maken en bij Rammekens heb ik van alles gedaan om het stroomgat, dat door de geallieerden was gebombardeerd om de Duitsers te verjagen, te helpen dichten met zand en stenen.

Tussen 1955 en 1988 werkte ik bij de PZEM als tuinman". Den Hollander vertelt vervolgens over zijn slaaphuisje bij Dishoek dat hij veertig jaar heeft gehad. "Ik heb het verkocht want ik kreeg het niet meer voor elkaar om met een rugzak alle boodschappen over het duin te sjouwen". Hij wil graag dat de gedenksteen aan het pand aan de Korendijk wordt teruggeplaatst. 138 vluchtelingen die in de kelder van pakhuis Nooitgedacht van de heer van Eenennaam schuilden in november 1944, waren in 1952 aanwezig tijdens de onthulling. Op de steen staat de tekst: "Met pak en zak - onder veilig dak, welgedaan door van Eenenaam. In dankbare herinnering aan de bange dagen van nov. 1944. 138 vluchtelingen".

Meer berichten




Shopbox