Logo de-faam.nl

Adriaen Van de Venne en Rembrandt

Adriaen van de Venne (1589-1662), schilder, graveur en dichter te Middelburg.    Bron: Zeeuws Archief, Zeeuws Genootschap, ZI deel IV nr 892
Adriaen van de Venne (1589-1662), schilder, graveur en dichter te Middelburg. Bron: Zeeuws Archief, Zeeuws Genootschap, ZI deel IV nr 892 (Foto: )

MIDDELBURG - Zijn beroemdste schilderij, 'Gezicht op het havenkanaal van Middelburg', hangt in het Rijksmuseum in Amsterdam.

Adriaen Pietersz. van de Venne (1589-1662), geboren in Delft en overleden in Den Haag. Een alleskunner: kunstschilder, graveur, tekenaar, dichter en uitgever. Hij werkte in Leiden, Antwerpen, Middelburg en Den Haag. Wie was hij en waarom kwam hij naar Middelburg?

Abdijplein

De eerste afbeelding die ik mij herinner was een prent die mijn leraar cultuurgeschiedenis met zijn diaprojector vertoonde: Kinderspelen zijn van alle tijden. Op het Abdijplein in Middelburg laat van der Venne een groot aantal kinderen zien, elk met hun spel uit die tijd (1619). Het is een illustratie bij de dichtwerken van Jacob Cats, een man die hij ongetwijfeld heeft gekend toen beiden in Middelburg woonden.

Bogaertstraat

Middelburg kende een lange schilderstraditie, met name schilders van het stilleven. Denk maar aan François Ryckhals (1600-1647), die aan de Dam woonde. Adriaen volgde in 1613 zijn vader die eerder vanuit Delft naar Middelburg verhuisde. Ook zijn broer woonde en werkte in de Zeeuwse handelsstad. De stad bloeide in de 17e eeuw als cultuurcentrum van formaat. Adriaen organiseerde in zijn fraaie tuin achter de winkel en drukkerij aan de Bogaertstraat bijeenkomsten met dichters en schilders. Jacob Cats en naamgenoot Adriaen Valerius waren regelmatig te gast.

Rijk kunstbezit

In 2007 haalde de toenmalige directeur van het Zeeuws Museum, Valentijn Byvanck, Zeeuwse topstukken terug in de tentoonstelling: Terug naar Zeeland. Topstukken uit de 16e en 17e eeuw. Zeeland kende tussen 1500 en 1650 zijn Gouden Eeuw. Welvaart zorgde voor vraag naar kunstobjecten. Zeeland werd één van de machtigste gewesten van de Scheldelta en middelpunt van internationale handel. Later verdween het rijke kunstbezit voor een groot deel uit de provincie of zelfs uit het land.

Schilderijen

Natuurlijk kon een schilderij van Adriaen van de Venne niet ontbreken: Het schilderij De drukkerij van Jan Pietersz van de Venne, een paneel dat hij waarschijnlijk als reclamebord heeft vervaardigd. Het toont de drukkerij in vol bedrijf. Bedrukt papier ligt in stapels op de grond en losse vellen hangen aan het plafond te drogen. Ook is een plaatpers te zien waarmee afbeeldingen werden gedrukt. Centraal in het doek staat een houten drukpers en bij de ramen zijn mannen bezig met het zetten van letters. De muren zijn volgehangen met prenten. Adriaen zou zichzelf ook op het schilderij hebben afgebeeld. Van de Venne wordt wel beschouwd als de beroemdste schilder die in Middelburg heeft gewerkt. Hij wordt zelfs als voorloper van Rembrandt gezien. Een ander voorbeeld is het geestig en raak geschilderde tafereel 'Zielen-visserij (1614), een symbolische voorstelling met humor over het Twaalfjarig Bestand (1609-1621).

Meer berichten

Shopbox