Geldof en Huibregtse met de woondeken  FOTO M van Dijke
Geldof en Huibregtse met de woondeken FOTO M van Dijke (Foto: M van Dijke)

Oud Zeeuws breiwerk vastgelegd in moderne woondeken

  Cultuur

Oud Zeeuws breiwerk vastgelegd in moderne woondeken

Meer dan twee eeuwen Zeeuws breiwerk samengevat in een prachtige woondeken; dat is ´Het Beddengoed van Tante Zoet´. ´Het Beddengoed´ bevat dertig gebreide blokken met ajourmotieven afkomstig van avonddoekjes, haakmutsjes (gebreid!), kousen, slaapmutsen en labedissen uit de Zeeuwse streekdrachten. Op zaterdag 9 februari om 14 uur geven Anja Geldof en Stefanie Huibregtse een presentatie in Museum Arnemuiden over dit onderwerp. Tevens kan er van 11 tot 16 uur gebreid worden in de Wolwinkel aan de Markt.

De bedenksters van ‘Tante Zoet’ en de nieuwe woondeken zijn oude bekenden in de Zeeuwse handwerkwereld. Anja Geldof (Tholen) en Stefanie Huibregtse (Middelburg) beschreven eerder hun zoektocht naar Zeeuwse visserstruien in hun boek ‘Truien bij de Vleet’. Na jarenlang onderzoek werden dertig motieven van visserstruien van de Zeeuwse eilanden teruggevonden en vastgelegd. Nu er weinig tot geen nieuwe visserstruien meer gevonden worden hebben zij hun focus verlegd naar het brei- en haakwerk in de streekdrachten.

Net als bij de visserstruien zijn ook de gebreide en gehaakte kledingstukken uit de verschillende Zeeuwse streekdrachten nooit eerder beschreven. “We zijn begonnen aan een geweldige uitdaging” vertelt Anja Geldof, “want er zijn nooit kant en klare patronen geweest van bijvoorbeeld de witte, grijze en zwarte avonddoekjes die gedragen werden door de vrouwen op Walcheren en Zuid-Beveland. Vrouwen verzonnen ze vaak uit hun hoofd, of als ze er eentje zagen die ze mooi vonden probeerden ze die na te maken. Soms hadden ze hooguit een kladje met wat summiere aantekeningen.” Bekend is het verhaal dat als iemand een avonddoekje zag wat zij mooi vond, ze achter de draagster ervan in de kerkbanken ging zitten. Zo kon ze de gehele dienst het doekje bestuderen van degene die voor haar zat.

Als eerbetoon aan alle Zeeuwse vrouwen die dit prachtige breiwerk maakten of droegen heeft elk blok van de woondeken de naam van de draagster of maakster gekregen. Dit maakt deze deken niet alleen uniek qua breiwerk, maar ook qua verhalen. Deze verhalen komen met regelmaat voorbij op het blog ‘Het GeriefGoed van Tante Zoet’.

Naast het uitgeven van het patroon van de woondeken ontwikkelen beide vrouwen tevens complete patronen van avonddoekjes plús modernere varianten hiervan. Stefanie Huibregtse: “Tegenwoordig worden de avonddoekjes van moeders of grootmoeders niet meer gedragen, het ‘past niet zo’ op hedendaagse kleding. Met het verdwijnen van vrouwen in dracht verliezen deze doekjes hun waarde. Wij maken daarom niet alleen patronen van de authentieke doekjes, maar ontwikkelen ook moderne varianten. Door avonddoekjes met moderne en kleurrijke garens te maken ontstaan prachtige royale omslagdoeken die zeer gewilde accessoires blijken te zijn.”

Tijdens het uitpluizen en vastleggen van de doekjes lopen Huibregtse en Geldof met regelmaat tegen onverwachte en bijzondere ‘constructies’ aan. De ontdekking dat veel handwerksters van weleer ook maar wat aanrommelden levert regelmatig hoofdbrekens en gepuzzel op bij het maken van kloppende patronen.

Niet alleen avonddoekjes worden onderzocht en vastgelegd. In de depots van diverse Zeeuwse musea bestuderen Geldof en Huibregtse ook oude labedissen en ‘haakmutsen’ - mutsen die o.a. op Tholen, Schouwen-Duiveland én Zeeuws-Vlaanderen gedragen werden. “Je merkt dat het veel lastiger is om die te vinden, en ook om er breimotieven uit te ontcijferen. Dit soort kledingstukken wordt al lang niet meer gedragen.” aldus Geldof. “Gelukkig hebben we veel ervaring opgedaan in het ontcijferen van oud fotomateriaal tijdens ons onderzoek naar de visserstruien!”

Naast het vastleggen van het oude brei- en haakwerk duiken Geldof en Huibregtse ook in de persoonlijke verhalen van de maaksters en draagsters van al dat handwerk. De naam van één van die vrouwen werd gekozen als naamgeefster van het nieuwe handwerkproject: Tante Zoet. Huibregtse: “Tante Zoet was een van mijn oudtantes en wij bewaren zeer goede en warme herinneringen aan haar. Ze was een sterke, nuchtere vrouw met een groot en warm hart. We hoefden dan ook niet lang na te denken wie wij als boegbeeld voor dit nieuwe project zouden kiezen!“

Op zaterdag 9 februari kunnen breisters van Het Beddengoed vanaf 11 uur in Arnemuiden. samen handwerken in de wolwinkel van Jeanet Jaffari op de Markt. Om 14 uur geven Geldof en Huibregtse een presentatie in Museum Arnemuiden. Kaartjes voor de presentatie kosten € 3,50 en zijn, net als alle patronen, te koop via de webshop van Stichting Zeeuwse Visserstruien.

Meer berichten